Bağışıklık Sistemi Nedir?

Bağışıklık sistemi; vücudun enfeksiyon ve virüsler tarafından korunmasını sağlayan bir dizi organ ve yapının bulunduğu karmaşık sistemdir. Vücudun daha dinamik kalmasını sağlarken olası sağlık problemlerinin de ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Dışarıdan gelen herhangi bir bakteri, virüs ve mikrobu tanıyan bu sistem insan sağlığı için oldukça önemlidir.

Bağışıklık sisteminde çalışan hücreler adeta veri depolama aracıdır. Güçlü hafızası sayesinde vücuda giren bakterilerin kaydını tutar. İleride tekrar karşılaşacağı bu bakterilere karşı böylece nasıl savaşması gerektiğini bilir. Özellikle sistemin temel taşlarından olan proteinler ve akyuvarlar bu konuda oldukça iyidir.

Sadece sağlık problemi yaşamamak için değil, açık yaraların kapanması ve iyileşmesi için de bağışıklık sistemi önemlidir. İnsanlar yaşamı boyunca bağışıklık sisteminin gücüne göre bir kaliteye sahip olur. Eğer düşük bir sistem durumu söz konusuysa daha sık problemler ortaya çıkacaktır. Bununla beraber edinilmiş bağışık sistemi güçlendirilebilmektedir.

Ayrıca bağışıklık sistemini anlayabilmek için iki ayrı kavrama göz atmak gerekir: edinilmiş bağışıklık ve doğuştan gelen bağışıklık. Bağışıklığın türlerine yakından bakalım.

1 – Doğuştan Gelen Bağışıklık

İnsan vücudunun korunmasını sağlayan ve doğuştan sahip olduğu ilk bağışıklık sistemidir. Bu sistemde yer alan bazı unsurlar vardır. Her bir unsur üzerine düşen görevi yaparak dışarıdan gelecek olan bakterilere karşı vücudu koruyacaktır. Genellikle doğuştan gelen bağışıklık arttırılamaz ve sabit bir yapıya sahiptir.

Doğuştan gelen bağışıklık sisteminin sahip olduğu yapılar: fizyolojik engeller, NK hücreleri, makrofajlar, komplement sistem, serozan sıvıları.

Fizyolojik engeller vücudun bakteri ve mikropları karşıladığı ilk alandır. Deri, mukoza, gastrointestinal asidik sıvılar bunlara örnektir. Dışarıdan gelen virüs tanınarak vücudun içerisine girmesine engel olunur. NK hücreleri ise ‘öldürücü hücre’ olarak bilinir, var olan bakterilerin parçalanarak yok olmasını sağlar. Komplement sistem içerisinde birçok proteini barındırır ve bu proteinler sayesinde yabancı virüslerin tanınmasını sağlar. Makrofajlar tanınan bu virüsleri yutarak yok eder. Son olarak serozan sıvıları ise vücudun boşluklarını doldurur ve dışarıdan gelecek tehlikelere karşı koruma sağlar.

2 – Edinilmiş Bağışıklık Sistemi

İkincil bağışıklık sistemidir ve yine vücudun korunmasında etkili rol oynar. Bu bağışıklık sistemi dışarıdan yapılacak müdahaleler ile gelişebilir. Aynı zamanda ilerleyen yaşam ile birlikte bakteri, virüs tanımlaması artacağından değişir. Sürekli güncellenen veri sistemi sayesinde bağışıklıkta artış göstermektedir. Örneğin aşılar, takviye gıdalar ile edinilmiş bağışık sistemi geliştirilebilir.

Edinilmiş bağışıklık sistemi şu yapılardan oluşur: lenfoid organlar, B hücreleri, T hücreleri, antikorlar. Antikorlar insan vücuduna giren yabancı ve zararlı hücrelere yapışır, ayrışarak vücuttan atılmasını sağlar. B vitamini sayesinde antikorlar üretilir. T hücreleri hem destekleyici hem de öldürücü yapısıyla bağışıklığı güçlendirir. B hücreleri, antikor üretiminde aktif rol oynayarak ciddi bir savunma sağlar.